Διάβασα ένα άρθρο του Amir Aharoni (βικιπαιδιστής από το Ισραήλ) σχετικά με το παράδοξο της μετάφρασης λογισμικού. Το ζήτημα είναι ότι οι άνθρωποι που ξέρουν πολύ καλά αγγλικά τείνουν συχνά να χρησιμοποιούν το λογισμικό στα αγγλικά ακόμη και αν υπάρχει μετάφραση στην γλώσσα τους για διάφορους λόγους. Από την άλλη, αυτοί που προτιμούν να χρησιμοποιούν λογισμικό στην γλώσσα τους, είτε δεν θα χρησιμοποιήσουν το λογισμικό αν δεν υπάρχει μετάφραση είτε δεν καταλαβαίνουν τα λάθη μετάφρασης όπου υπάρχουν. Κι εκεί ακριβώς βρίσκεται το πρόβλημα.
Για να διορθωθούν λάθη στις μεταφράσεις θα πρέπει να τα αναγνωρίσει κάποιος οπότε περισσότεροι άνθρωποι που ξέρουν αγγλικά θα πρέπει να χρησιμοποιούν το λογισμικό. Όμως αυτοί που ξέρουν καλά αγγλικά δεν χρησιμοποιούν τη γλώσσα τους. Γι’αυτό και ο Amir προτείνει ότι αυτοί που ξέρουν καλά αγγλικά θα πρέπει να χρησιμοποιούν λογισμικό στην γλώσσα τους (π.χ. ελληνικά) όχι από αίσθημα «εθνικής υπερηφάνιας» αλλά για να βοηθήσουν αυτούς που δεν ξέρουν, αναφέροντας λάθη ή διορθώνοντάς τα οι ίδιοι.
Εγώ θα πρόσθετα ένα άλλο πρόβλημα που παρατήρησα ο ίδιος (π.χ. στις μεταφράσεις του MediaWiki). Αρκετοί από αυτούς που ασχολούνται με τις μεταφράσεις κάνουν μόνο αυτό. Δηλαδή κάνουν μαζική μεταφραστική δουλειά σε λογισμικό, το οποίο όμως μπορεί να μη χρησιμοποιούν οι ίδιοι. Αυτό είναι ένα σοβαρό πρόβλημα εκεί όπου η μετάφραση ενός string μπορεί να μην έχει νόημα όταν ο μεταφραστής δεν ξέρει σε ποια λειτουργία χρησιμοποιείται. Ακόμη χειρότερα βέβαια όταν ο ίδιος μεταφραστής αποφασίσει να μεταφράσει κατά λέξη αλλά και να διατηρήσει λίγη από την «σοβαρότητα» που πιστεύει ότι θα πρέπει να έχει το λογισμικό. Έτσι είδα την καταπληκτική μετάφραση ενός συνδέσμου προς μια κεντρική σελίδα από «Home» σε «Οικία»!
Οπότε έχουμε δυο πράγματα όπου οι χρήστες του ελεύθερου λογισμικού μπορούν να προσφέρουν πολύ εύκολα σε άλλους. Να μεταφράζουν ή έστω να υποδεικνύουν λάθη. Και το καλύτερο αποτέλεσμα γι’αυτό μπορούμε να το έχουμε αν οι heavy users μιας εφαρμογής που ξέρουν καλά αγγλική να κάνουν λίγη υπομονή και να χρησιμοποιούν την εφαρμογή στην δική τους γλώσσα.
Σημειώνω ότι η μετάφραση τόσο του MediaWiki γίνεται στο translatewiki όπου γίνεται και η μετάφραση και άλλων ελεύθερων εφαρμογών και υπηρεσιών (π.χ. το FreeCol, το OpenStreetMap και το StatusNet).
26 Αυγούστου 2011

Η ομιλία της Sue Gardner
Καθυστερημένα κάνω σήμερα μια ανακεφαλαίωση για την συμμετοχή μου στο Wikimania στην Χάιφα του Ισραήλ. Το καλοκαίρι και κάποιες αντικειμενικές δυσκολίες δεν μου επέτρεψαν να καθίσω αρκετή συνεχόμενη ώρα με ησυχία…
Καταρχήν θα πρέπει να πω ότι ήταν κάτι το καταπληκτικό, με τέλεια οργάνωση και καταπληκτικό περιβάλλον. Φοβερή εμπειρία για εμένα, που μου έχει κάνει πολύ εντονότερη την επιθυμία να κάνω ότι μπορώ καλύτερο για την Wikipedia και τα υπόλοιπα εγχειρήματα.
Το Wikimania μετά τους τυπικούς χαιρετισμούς ξεκίνησε με τον χαιρετισμό και την παρουσίαση/αποτίμηση των πεπραγμένων του Ιδρύματος Wikimedia και τα μελλοντικά σχέδια που υπάρχουν από την διευθύντριά του την Sue Gardner. Αυτά περιγράφονται στο Wikimedia Strategic Plan και περιλαμβάνουν δραστηριότητες για:
- αύξηση των αναγνωστών
- αύξηση των άρθρων
- αύξηση του ποσοστού των άρθρων υψηλής και ύψιστης ποιότητας κατά 25%
- αύξηση των ενεργών συντακτών στους 250.000
- αύξηση γυναικών συντακτών και συντακτών από το νότιο ημισφαίριο
Ο απολογισμός περιλάμβανε αναφορές στις
- προσπάθειες για την δημιουργία ενός WYSIWIG επεξεργαστή (δηλαδή επεξεργαστή κειμένου στην Βικιπαίδεια «τύπου word» χωρίς να χρειάζεται να γράφει κανείς κώδικα)
- διάφορα project (που παρουσιάστηκαν και εκτενέστερα) για την διατήρηση των νέων χρηστών
- δραστηριοποίηση στην εκπαίδευση, όπου υπάρχουν αρκετά project σε πανεπιστήμια όπου οι φοιτητές ως εργασία γράφουν άρθρα
- διάφορες ενέργειες για την προώθηση της Βικιπαίδειας στην Ινδία και την Βραζιλία (όπου συγκεκριμένα εστιάζει αυτή την στιγμή το WMF ως test fields)
Ακολούθως το ΔΣ του Ιδρύματος ανέβηκε (σχεδόν) σύσσωμο και απάντησε σε ερωτήσεις του κοινού. Συνοπτικά
- στην ανησυχία για την πτώση του αριθμού των συντακτών η Phoebe Ayers απάντησε ότι οποιαδήποτε αντιμετώπιση θα γίνει έτσι ώστε να έχει μακροπρόθεσμο χαρακτήρα
- στην ανησυχία για το μήπως μέσα από διάφορα project και εργαλείο η ΒΠ καταλήξει να γίνει κοινωνικό δίκτυο, ο Jimmy Wales απάντησε ότι δεν θα ήθελε κάτι τέτοιο, τα κοινωνικά δίκτυα τα κάνεις όταν δεν έχεις κάποιο άλλο στόχο, αλλά και ότι το να λες σε κάποιο χρήστη «ευχαριστώ για την συνεισφορά σου» δεν είναι κακό. Η Kay Walsh από τη μεριά της απάντησε ότι το κοινωνικό δίκτυο είναι δεδομένο, το πως λειτουργεί είναι κάτι διαφορετικό.
- στο ερώτημα για το αν το Ίδρυμα θα δημιουργήσει νέα βικιεγχειρήματα, ο Jimmy Wales απάντησε ότι δεν έχει νόημα η συνεχής δημιουργία εγχειρημάτων και ότι το Ίδρυμα δεν έχει φροντίσει αρκετά για κάποια από τα υπάρχοντα εγχειρήματα όπως το Βικιλεξικό και τα Βικινέα (ειδικά για τα τελευταία είπε ότι δεν πηγαίνουν καθόλου καλά).
Άλλες ερωτήσεις αφορούσαν τα chapters, την δραστηριοποίηση στην Αφρική (βλ. παραπάνω) και την διασφάλιση της χρηματοδότησης.
Παρουσίασεις:
Δεν θα καταγράψω όλες τις παρουσιάσεις που παρακολούθησα αλλά μόνο επιλεκτικά ή για ότι θυμάμαι ή κράτησα σημειώσεις.
Μια από αυτές ήταν του Marc Miquel που παρουσίασε την μελέτη του πάνω στην αυτοαναφορικότητα των εθνών στις σχετικές γλωσσικές βικιπαίδειες. Τα αποτελέσματά του ήταν από 20 βικιπαίδειες ότι με διακυμάνσεις μεταξύ 25-45% των άρθρων αφορούν άρθρα για τοπικά θέματα και την εθνική ιστορία. Το συγκεκριμένο ήταν πολύ ενδιαφέρον, καθώς η πρόσφατη πρόχειρη έρευνα που έκανε ο Egmontaz έδειξε πολύ χειρότερη κατάσταση για την ελληνική βικιπαίδεια.
Σε session για την χρήση wiki στην εκπαίδευση, καθηγητές παρουσίασαν (σε ξεχωριστές παρουσιάσεις) τα project τους που εφάρμοσαν σε διάφορες σχολές. Ένα παράδειγμα ήταν η δημιουργία ενός wiki (proteopedia.org) από καθηγητές χημείας για την εκμετάλλευσή του στα μαθήματα. Ένα άλλο, που παρουσίασε ο Ory Amitay ήταν για την χρήση wiki σε μάθημα μεθοδολογίας της ιστορίας όπου παρατήρησε θεαματικά αποτελέσματα στους φοιτητές. Η παρουσίαση του Frank Schulenberg («Taking WP in higher education«) αφορούσε το πως κατάφεραν να εισάγουν την ΒΠ στα πανεπιστήμια των ΗΠΑ και αλλού ως αποδέκτη των εργασιών των φοιτητών. Βοηθητικό υλικό, εκπαίδευση καθηγητών, φοιτητών, βοηθοί κλπ, με ανάλυση της μεθοδολογίας για την ομαλή εισαγωγή της χωρίς προβλήματα.
Η δεύτερη ημέρα ξεκίνησε με μια εκπληκτική παρουσίαση από τον dr Joseph Reagle για το «ευτυχές ατύχημα» της επιτυχίας της εγκυκλοπαίδειας η οποία βέβαια και σύμφωνα με όσα παρουσίασε είχε κατά κάποιο τρόπο προφητευτεί.
Από τις ενδιαφέρουσες ομιλίες ήταν για τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι βικιπαίδειες σε γλώσσες που κινδυνεύουν και φυσικά η παρουσίαση από την Ηλέκτρα της μελέτης της για την καμπάνια της ελληνικής βικιπαίδειας.
Ένα πολύ ενδιαφέρον project ήταν μια μέθοδος/εργαλείο για την «αόρατη» συνεργασία μεταξύ διαφορετικών wikipedia για την ενημέρωση βιογραφιών με ένα πολύ σημαντικό πρόβλημα. Ειδικά σε μικρές βικιπαίδειες αλλά ακόμη και στην αγγλική πολλές βιογραφίες ανθρώπων που έχουν ήδη πεθάνει δεν καταγράφουν αυτό το γεγονός καθώς δεν έγινε ευρύτερα γνωστό. Το εργαλείο εκμεταλλεύεται την κατηγοριοποίηση με έτη γέννησης/θανάτου και βρίσκει ασυνήθιστα μεγάλους σε ηλικία ανθρώπους (π.χ. 130 ετών – μάλλον έχει πεθάνει) ή αυτούς που σε κάποια βικιπαίδεια έχουν καταγραφεί ως νεκροί αλλά όχι σε άλλες. Με πολύ ενδιαφέρον για την εφαρμογή του στην ελληνική βικιπαίδεια προσχώρησα σε αυτό το project.
Παρουσιάσεις σχετικές με την διατήρηση και την εύκολη προσαρμογή νέων χρηστών ήταν ενδιαφέρουσες. Υπάλληλοι του Wikimedia παρουσίασαν νέες λειτουργίες στο wiki που είτε έχουν ήδη εφαρμοστεί ή δοκιμάζονται (Article Feedback Tool, WikiLove) είτε είναι ακόμη πειραματικές (MoodBar, Global Profile).
Πολύ ενδιαφέρουσα ήταν η παρουσίαση από τους Ρώσους για το εκκολαπτήριο νέων άρθρων και νέων χρηστών της ρώσικης βικιπαίδειας, όπου έχει δημιουργηθεί και συντηρείται ένα ολόκληρο «παράρτημα/οδηγός» εντός της βικιπαίδειας όπου οι νέοι χρήστες μπορούν να πειραματιστούν με τα νέα άρθρα τους και να έχουν όση βοήθεια χρειάζονται χωρίς φόβο να τους δαγκώσει κάποιος παλιός χρήστης ή να διαγραφεί άμεσα το άρθρο τους μόνο και μόνο επειδή δεν ξέρουν πως να το στήσουν.
Μια πολύ καλή παρουσίαση ήταν με τίτλο Where Wikipedia has gone wrong, what we can do to bring it back on track, όπου διαπίστωσα πραγματικά προβλήματα που έχουμε και στην ελληνική ΒΠ (για παράδειγμα την έννοια της εγκυκλοπαιδικότητας αλλά και της ουδετερότητας που αναλύθηκε πολύ καλά από τον παρουσιαστή και πάσχει με τον ίδιο τρόπο στην ελληνική ΒΠ). (slides). Και άλλες παρουσιάσεις είχαν παρόμοιο περιεχόμενο σχολιάζοντας το αρνητικό φαινόμενο της γραφειοκρατικότητας και του υπερβολικού αριθμού διαδικασιών και κανόνων που βαραίνουν την ουσιαστική λειτουργία και εργασία στην ΒΠ.
Την τρίτη ημέρα παρακολούθησα το session με παρουσιάσεις σχετικά με τις συνεργασίες με πινακοθήκες, μουσεία, αρχεία και βιβλιοθήκες (σε συντομία: GLAM) όπου πήρα πολλές πληροφορίες και υπέροχες ιδέες που θα μπορούσαμε να εφαρμόσουμε στην Ελλάδα (και όχι μόνο για την ΒΠ αλλά και για άλλα βικιεγχειρήματα όπως τα Commons και η Βικιθήκη).
Ακολούθως σχετικά με την κοινότητα, η παρουσίαση Wikis Love Leaders! ήταν πολύ ενδιαφέρουσα όπως και η παρουσίαση Identity, Reputation, and Gratitude από τον Brandon Harris με αντικείμενο την ανάγκη για τρόπους και λειτουργίες που να μας θυμίζουν ότι πίσω από τα usernames υπάρχουν άνθρωποι και να χρησιμοποιούμε αντίστοιχη συμπεριφορά.
Στο τελευταίο session έγινε μια ενδιαφέρουσα παρουσίαση αλλά και συζήτηση με παρόν το ΔΣ του Wikimedia για την υποψηφιότητα και το τι μπορούμε να κάνουμε για την ανακήρυξη της WP ως Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς από την UNESCO. Ομολογώ ότι άκουσα επιχειρήματα (υπέρ και κατά) και εναλλακτικές απόψεις που δεν περίμενα.
Το κλείσιμο του συνεδρίου έγινε από τον Jimmy Wales με μια καταπληκτική ομιλία (το είπα το πόσο καλά οι αμερικανοί ξέρουν να ξεσηκώνουν το κοινό;). Επισήμανε το πόσο πολύπλοκο είναι το σύστημα και το wiki για νέους χρήστες, το πόσες λειτουργίες θα έπρεπε να τροποποιηθούν για να μην μπερδεύουν και να μην αχρηστεύουν τις προσπάθειες όσων δεν ξέρουν «τα πάντα». Είπε ότι θα πρέπει να διορθωθούν αρκετά πράγματα και στις διαδικασίες, στην νοοτροπία και το πως αντιμετωπίζονται οι νέοι χρήστες έτσι ώστε να μπορούμε να προχωρήσουμε ακόμη παραπέρα.

με τον Nartay Ashim από το Καζακστάν
Δεν μπορώ να περιγράψω εύκολα τον ενθουσιασμό μου στο Wikimania. Το να μιλάω με τόσο κόσμο από ολόκληρο τον πλανήτη για πράγματα που μας ενθουσιάζουν και έχουμε αφιερώσει την μισή ζωή μας γι’αυτό, το να συστηνόμαστε στον διπλανό μας όπου και όποτε απλά τύχει να σταθούμε κάπου, το να περπατάω στον διάδρομο και κοιτώντας τα καρτελάκια να αναγνωρίζω ονόματα και usernames ανθρώπων με τους οποίους είτε έχω μιλήσει είτε απλά γνωρίζω που κινούνται και τι κάνουν και ποια είναι η συνεισφορά τους, το να έρχονται άλλοι να μου

με τον Jimmy Wales
μιλήσουν απλά επειδή είδαν το όνομά μου στο δικό μου καρτελάκι, το να με αγκαλιάζουν άνθρωποι που δεν τους είχα δει ποτέ ξανά αλλά ήξεραν το «geraki», το να δίνουν τόσες καλές ιδέες, το να δίνουν ενθάρρυνση για να αντιμετωπίσουμε όσα προβλήματα έχουμε, ήταν κάτι που με κρατάει ακόμη τόσο μα τόσο ενθουσιασμένο. Ανατρίχιασα από την συγκίνηση δυο φορές: στην έναρξη του συνεδρίου και στην λήξη του. Και ήμουν τόσο μα τόσο περήφανος που στην λήξη, όταν καλούσε ο Jimmy Wales τους συνέδρους να σηκωθούν αντίστροφα σύμφωνα με την χρονιά από την οποία ξεκίνησαν στην Βικιπαίδεια, ήμουν από τους πολύ λίγους που σηκώθηκαν όταν φώναξε ‘2003′!!!
Φωτογραφίες:
19 Αυγούστου 2011

Λίγα σχόλια και σημειώσεις για ότι παρακαλούθησα μέχρι τώρα και θα αναλύσω αργότερα.
Έφτασα την ημέρα πριν την έναρξη του συνεδρίου. Το βράδυ υπήρξε πάρτυ για όλους όσους έφτασαν νωρίς.
Η έναρξη του συνεδρίου ήταν πολύ εντυπωσιακή. Μετά από τους τυπικούς χαιρετισμούς η Sue Gardner, διευθύντρια του Wikimedia Foundation ανέλυσε τους στόχους που έχουν τεθεί στο πενταετές πρόγραμμα του WMF και την πορεία που είχαν τον τελευταίο χρόνο.
Το συνέδριο έχει 5 tracks οπότε χρειάστηκε να επιλέξω ποια sessions θα παρακολουθούσα. Οπότε γράφω για αυτά που παρακολούθησα. Το πρώτο ήταν σχετικά με την πολιτική επεξεργασίας στην wikipedia, όπου πρώτα παρουσιάστηκαν από κάποιον Κροάτη τα πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα διάφορων σχεδίων κατηγοριοποίησης. Ο φίλος μου Marc από την καταλανική βικιπαίδεια παρουσίασε την έρευνα που έκανε σχετικά με την αυτοαναφορά (εθνοκεντρικότητα) στις διάφορες εγκυκλοπαίδειες. Ακολούθως παρουσιάστηκε μια «ιστορία» και ακολούθησαν απόψεις για την πολιτική εγκυκλοπαιδικότητας όπως εφαρμόζεται στην γερμανική εγκυκλοπαίδεια.
Στο επόμενο παρακαλούθησα το WikiAcademy όπου παρουσιάστηκαν κάποια πειράματα από ισραηλινούς καθηγητές για την χρήση wiki σε σχολικό περιβάλλον και ακολούθως ο dr Ory Amitay από το Πανεπιστήμιο της Χάιφα την επιτυχημένη ενσωμάτωση ενός wiki στο πρόγραμμα σπουδών στην ιστορία.
Στο τέλος της ημέρας έγινε το εναρκτήριο cocktail party (και ναι, χορέψαμε με Bee Gees
)
Η δεύτερη ημέρα (που βεβαίως τρέχει ακόμη) ξεκίνησε με μια εκπληκτική παρουσίαση από τον dr Joseph Reagle για το «ευτυχές ατύχημα» της επιτυχίας της εγκυκλοπαίδειας η οποία βέβαια και σύμφωνα με όσα παρουσίασε είχε κατά κάποιο τρόπο προφητευτεί.
Σήμερα αφιέρωσα όλη την ημέρα ακολουθώντας τα sessions για την ενθάρρυνση της συμμετοχής στην Βικιπαίδεια και την προσέλκυση νέων χρηστών.
Από τις ενδιαφέρουσες ομιλίες ήταν για τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι βικιπαίδειες σε γλώσσες που κινδυνεύουν, φυσικά η παρουσίαση από την Ηλέκτρα για την καμπάνια της ελληνικής βικιπαίδειας (όχι ότι δεν τα ήξερα :p ) και οπωσδήποτε το εκκολαπτήριο νέων άρθρων και νέων χρηστών της ρώσικης βικιπαίδειας. Κάποιες άλλες βέβαια ήταν για γνωστά πράγματα (WikiLove, Global profile κλπ) Άλλες ήταν για τους WikiGuides, για διαγωνισμούς δημιουργίας άρθρων και τα αποτελέσματά τους κλπ.
Σε λίγο ξεκινάει ομιλία για την «επίλυση συγκρούσεων» που θα παρακολουθήσω. Τα υπόλοιπα θα τα γράψω αύριο.
5 Αυγούστου 2011
Εδώ και κάποιες ημέρες το Wikimedia Deutchland έχει ξεκινήσει μια εκστρατεία για την αναγνώριση και συμπερίληψη της Wikipedia ως Μνημείου Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς και συμπερίληψή της στον σχετικό κατάλογο.
Αν η εκστρατεία πετύχει, η Wikipedia θα είναι η πρώτη ψηφιακή τοποθεσία που θα συμπεριληφθεί σε αυτό τον κατάλογο.
Η Wikipedia στην πραγματικότητα ανταποκρίνεται σε μια σειρά κριτηρίων της UNESCO:
- «να αποτελεί αριστούργημα της ανθρώπινης δημιουργικής διάνοιας».
- «να επιδεικνύει σημαντικές ανθρώπινες αξίες για μακρά περίοδο χρόνου ή σε μία πολιτιστική περιοχή του κόσμου, σε εξελίξεις στην αρχιτεκτονική ή την τεχνολογία, τις μνημειακές τέχνες, την πολεοδομία ή τον σχεδιασμό τοπίου».
Ορίστε, δύο από τα δέκα κριτήρια πληρούνται (χρειάζεται μόνο ένα για να γίνει αποδεκτή μια υποψηφιότητα).
Όπως γράφει και ο σχετικός ιστότοπος, «τι, αν ο καθένας έχει ελεύθερη πρόσβαση στο σύνολο της ανθρώπινης γνώσης; Μέσα στα τελευταία 10 χρόνια, αυτή η φαινομενικά ουτοπική ιδέα έχει οδηγήσει σε τίποτα λιγότερο από τη μεγαλύτερη συλλογή ανθρώπινης γνώσης που δημιουργήθηκε ποτέ. Ανεξάρτητη, ανεμπόδιστη πρόσβαση και μη εμπορική». Αυτό το επίτευγμα έκανε την Βικιπαίδεια πρωτοπόρο της πολιτισμικής αλλαγής, επειδή η Βικιπαίδεια μετέφερε την παράδοση της ανταλλαγής γνώσης στη νέα ψηφιακή εποχή. Δημιουργώντας έτσι, ένα μοναδικό χώρο ανταλλαγής γνώσης στην ιστορία του πολιτισμού.»
Ένα σημαντικό κέρδος από την εκστρατεία, ακόμη και αν δεν πετύχει, θα είναι ότι το κοινό θα μάθει, ως άμεσο αποτέλεσμα της εκστρατείας, ότι η Wikipedia «αντιπροσωπεύει ένα αριστούργημα της ανθρώπινης δημιουργικής ιδιοφυΐας» και ότι «παρουσιάζει μια σημαντική ανταλλαγή ανθρώπινων αξιών, σε μια έκταση του χρόνου, ή σε μία πολιτιστική περιοχή του κόσμου». Το κοινό θα μάθει τι κάνει η Βικιπαίδεια, πώς λειτουργεί, ποια είναι η ηθική πίσω από αυτή.
Αυτό που χρειάζεται είναι να έχουμε όσο το δυνατόν περισσότερους ανθρώπους που θα υπογράψουν το αίτημα, το οποίο θα παρουσιαστεί στην UNESCO. Από την έναρξη της εκστρατείας μέχρι σήμερα, έχουν υπογράψει σχεδόν 10.000 άνθρωποι.
Υποστηρίξτε την προσπάθεια υπογράφοντας το αίτημα και διαδίδοντας την ιδέα στο Facebook ή το Twitter.
30 Μαΐου 2011