Η συνεισφορά άρθρων και άλλου υλικού από φοιτητές και άλλα μέλη της ακαδημαϊκής κοινότητας είναι όχι απλά ευπρόσδεκτη αλλά πολύ σημαντική για την κάλυψη κενών σε θεματικούς τομείς όπου χρειάζεται σοβαρή επιστημονική δουλειά με χρήση κατάλληλων πηγών. Η διαδικασία συγγραφής σε ένα wiki μάλιστα είναι ένα σημαντικό εργαλείο μάθησης και εκπαίδευσης που έχει εκτιμηθεί από αρκετούς καθηγητές και σε όλο τον κόσμο αυξάνονται οι καθηγητές σε πανεπιστήμια που εντάσσουν την συνεισφορά στην wikipedia ως αδιάσπαστο κομμάτι του μαθήματός τους (δείτε σχετικά το Wikipedia Education Program).
Σε άλλο πλαίσιο, διάφορες μελέτες και απόψεις ειδικών έχουν εκφράσει το ότι η Wikipedia είναι η κύρια πηγή στην οποία ανατρέχει κάποιος που αναζητά ιατρικές πληροφορίες αλλά και το ότι αυτές κατά κανόνα είναι αρκετά πλήρεις και αξιόπιστες. Οπότε όχι απλώς δεν θα πρέπει να αποθαρρύνονται οι αναγνώστες να ενημερώνονται από αυτή αλλά και η ιατρική κοινότητα να συνδράμει στην πληρέστερη και ακόμη πιο έγκυρη ενημέρωσή της.
Έχοντας αυτά στο μυαλό και με την προηγούμενη καλή εμπειρία και άλλων πανεπιστημιακών εγχειρημάτων, μια πολύ ωραία πρωτοβουλία έγινε πραγματικότητα. Με την συνεργασία του διδάσκοντος δρ Χαράλαμπου Μπράτσα, στην Ιατρική Σχολή του ΑΠΘ και το επιλεγόμενο μάθημα Ιατρική Εκπαίδευση, μια εργασία των φοιτητών ήταν να δημιουργήσουν ή να μεταφράσουν κατά ομάδες άρθρα ιατρικού περιεχομένου στην ελληνική Βικιπαίδεια.
Πρέπει να σημειωθεί ότι ακόμη και η μετάφραση των αντίστοιχων άρθρων από την αρκετά πλήρη (όχι παντού, θα το αναλύσω σε άλλο άρθρο) αγγλική wikipedia φαντάζει εύκολη λύση αλλά δεν είναι: εξακολουθούν να χρειάζονται σχετικές γνώσεις, ιδιαίτερα της αντίστοιχης ελληνικής ορολογίας για την σωστή μεταφορά ενός άρθρου.
Το αποτέλεσμα ήταν μια ωραία σειρά 27 πολύ καλών άρθρων τα οποία έλλειπαν από την ελληνική Βικιπαίδεια όπως η λευχαιμία, η οξεία μυελογενής λευχαιμία, ο ιός Ρότα, η ηλιακή κνίδωση.
Ένα μπράβο στα παιδιά για την δουλειά τους και ελπίζουμε (όπως έχουμε δει από κάποιους) ότι θα συνεχίσουν να συνεισφέρουν στην Βικιπαίδεια με περισσότερα άρθρα.
28 Δεκεμβρίου 2011
Το Wikimedia Foundation έχει προκηρύξει το διαγωνισμό October 2011 Coding Challenge για τον οποίο οι δηλώσεις συμμετοχής έχουν ήδη αρχίσει. Οι προγραμματιστές καλούνται να ενισχύσουν το MediaWiki, το λογισμικό πάνω στο οποίο λειτουργεί η Wikipedia, με ένα από τα ακόλουθα χαρακτηριστικά:
- Mobile Photo Upload – επιφόρτωση φωτογραφιών και βίντεο μέσω smartphone
- Κάνοντας την Wikipedia Περισσότερο Ζωντανή - παρουσίαση των αλλαγών σε πραγματικό χρόνο
- Wikipedia Slideshow - επίδειξη των όμορφων πολυμέσων της Wikipedia
Ο στόχος είναι απλός. Να βρεθούν προγραμματιστές που έχουν επίσης δεσμευθεί από το όραμα του Wikimedia: έναν κόσμο όπου κάθε ανθρώπινη ύπαρξη μπορεί ελεύθερα να μοιράζεται το σύνολο της γνώσης. Έχουν επιλεγεί κωδικοποιημένες προκλήσεις για πράγματα που είναι συναρπαστικά και εφικτά, και θα ήταν χρήσιμα στους χρήστες της Wikipedia παγκοσμίως.
Το μεγάλο βραβείο για κάθε πρόκληση θα είναι ένα ταξίδι με όλα τα έξοδα πληρωμένα σε μια εκδήλωση Wikimedia της επιλογής τους το 2012. Άλλοι νικητές θα λάβουν ένα πιστοποιητικό αριστείας στον προγραμματισμό από το Ίδρυμα Wikimedia (μια μεγάλη προσθήκη στο βιογραφικό του καθενός).
Μέσα σε λιγότερο από μια ημέρα, 500 διαγωνιζόμενοι από 80 χώρες είχαν ήδη υπογράψει να συμμετέχουν, αλλά οι αιτήσεις συμμετοχής στο διαγωνισμό θα γίνονται δεκτές μέχρι τις 7 του Νοέμβρη, 2011, ώρα 23:59 UTC. Ο κώδικας θα πρέπει να ανεβεί στο Github, Gitorious, ή MediaWiki και πρέπει να είναι πλήρως ανοικτού κώδικα. Δείτε τους κανόνες και το FAQ για λεπτομέρειες.
23 Οκτωβρίου 2011
Διάβασα ένα άρθρο του Amir Aharoni (βικιπαιδιστής από το Ισραήλ) σχετικά με το παράδοξο της μετάφρασης λογισμικού. Το ζήτημα είναι ότι οι άνθρωποι που ξέρουν πολύ καλά αγγλικά τείνουν συχνά να χρησιμοποιούν το λογισμικό στα αγγλικά ακόμη και αν υπάρχει μετάφραση στην γλώσσα τους για διάφορους λόγους. Από την άλλη, αυτοί που προτιμούν να χρησιμοποιούν λογισμικό στην γλώσσα τους, είτε δεν θα χρησιμοποιήσουν το λογισμικό αν δεν υπάρχει μετάφραση είτε δεν καταλαβαίνουν τα λάθη μετάφρασης όπου υπάρχουν. Κι εκεί ακριβώς βρίσκεται το πρόβλημα.
Για να διορθωθούν λάθη στις μεταφράσεις θα πρέπει να τα αναγνωρίσει κάποιος οπότε περισσότεροι άνθρωποι που ξέρουν αγγλικά θα πρέπει να χρησιμοποιούν το λογισμικό. Όμως αυτοί που ξέρουν καλά αγγλικά δεν χρησιμοποιούν τη γλώσσα τους. Γι’αυτό και ο Amir προτείνει ότι αυτοί που ξέρουν καλά αγγλικά θα πρέπει να χρησιμοποιούν λογισμικό στην γλώσσα τους (π.χ. ελληνικά) όχι από αίσθημα «εθνικής υπερηφάνιας» αλλά για να βοηθήσουν αυτούς που δεν ξέρουν, αναφέροντας λάθη ή διορθώνοντάς τα οι ίδιοι.
Εγώ θα πρόσθετα ένα άλλο πρόβλημα που παρατήρησα ο ίδιος (π.χ. στις μεταφράσεις του MediaWiki). Αρκετοί από αυτούς που ασχολούνται με τις μεταφράσεις κάνουν μόνο αυτό. Δηλαδή κάνουν μαζική μεταφραστική δουλειά σε λογισμικό, το οποίο όμως μπορεί να μη χρησιμοποιούν οι ίδιοι. Αυτό είναι ένα σοβαρό πρόβλημα εκεί όπου η μετάφραση ενός string μπορεί να μην έχει νόημα όταν ο μεταφραστής δεν ξέρει σε ποια λειτουργία χρησιμοποιείται. Ακόμη χειρότερα βέβαια όταν ο ίδιος μεταφραστής αποφασίσει να μεταφράσει κατά λέξη αλλά και να διατηρήσει λίγη από την «σοβαρότητα» που πιστεύει ότι θα πρέπει να έχει το λογισμικό. Έτσι είδα την καταπληκτική μετάφραση ενός συνδέσμου προς μια κεντρική σελίδα από «Home» σε «Οικία»!
Οπότε έχουμε δυο πράγματα όπου οι χρήστες του ελεύθερου λογισμικού μπορούν να προσφέρουν πολύ εύκολα σε άλλους. Να μεταφράζουν ή έστω να υποδεικνύουν λάθη. Και το καλύτερο αποτέλεσμα γι’αυτό μπορούμε να το έχουμε αν οι heavy users μιας εφαρμογής που ξέρουν καλά αγγλική να κάνουν λίγη υπομονή και να χρησιμοποιούν την εφαρμογή στην δική τους γλώσσα.
Σημειώνω ότι η μετάφραση τόσο του MediaWiki γίνεται στο translatewiki όπου γίνεται και η μετάφραση και άλλων ελεύθερων εφαρμογών και υπηρεσιών (π.χ. το FreeCol, το OpenStreetMap και το StatusNet).
26 Αυγούστου 2011
Η ομιλία της Sue Gardner
Καθυστερημένα κάνω σήμερα μια ανακεφαλαίωση για την συμμετοχή μου στο Wikimania στην Χάιφα του Ισραήλ. Το καλοκαίρι και κάποιες αντικειμενικές δυσκολίες δεν μου επέτρεψαν να καθίσω αρκετή συνεχόμενη ώρα με ησυχία…
Καταρχήν θα πρέπει να πω ότι ήταν κάτι το καταπληκτικό, με τέλεια οργάνωση και καταπληκτικό περιβάλλον. Φοβερή εμπειρία για εμένα, που μου έχει κάνει πολύ εντονότερη την επιθυμία να κάνω ότι μπορώ καλύτερο για την Wikipedia και τα υπόλοιπα εγχειρήματα.
Το Wikimania μετά τους τυπικούς χαιρετισμούς ξεκίνησε με τον χαιρετισμό και την παρουσίαση/αποτίμηση των πεπραγμένων του Ιδρύματος Wikimedia και τα μελλοντικά σχέδια που υπάρχουν από την διευθύντριά του την Sue Gardner. Αυτά περιγράφονται στο Wikimedia Strategic Plan και περιλαμβάνουν δραστηριότητες για:
- αύξηση των αναγνωστών
- αύξηση των άρθρων
- αύξηση του ποσοστού των άρθρων υψηλής και ύψιστης ποιότητας κατά 25%
- αύξηση των ενεργών συντακτών στους 250.000
- αύξηση γυναικών συντακτών και συντακτών από το νότιο ημισφαίριο
Ο απολογισμός περιλάμβανε αναφορές στις
- προσπάθειες για την δημιουργία ενός WYSIWIG επεξεργαστή (δηλαδή επεξεργαστή κειμένου στην Βικιπαίδεια «τύπου word» χωρίς να χρειάζεται να γράφει κανείς κώδικα)
- διάφορα project (που παρουσιάστηκαν και εκτενέστερα) για την διατήρηση των νέων χρηστών
- δραστηριοποίηση στην εκπαίδευση, όπου υπάρχουν αρκετά project σε πανεπιστήμια όπου οι φοιτητές ως εργασία γράφουν άρθρα
- διάφορες ενέργειες για την προώθηση της Βικιπαίδειας στην Ινδία και την Βραζιλία (όπου συγκεκριμένα εστιάζει αυτή την στιγμή το WMF ως test fields)
Ακολούθως το ΔΣ του Ιδρύματος ανέβηκε (σχεδόν) σύσσωμο και απάντησε σε ερωτήσεις του κοινού. Συνοπτικά
- στην ανησυχία για την πτώση του αριθμού των συντακτών η Phoebe Ayers απάντησε ότι οποιαδήποτε αντιμετώπιση θα γίνει έτσι ώστε να έχει μακροπρόθεσμο χαρακτήρα
- στην ανησυχία για το μήπως μέσα από διάφορα project και εργαλείο η ΒΠ καταλήξει να γίνει κοινωνικό δίκτυο, ο Jimmy Wales απάντησε ότι δεν θα ήθελε κάτι τέτοιο, τα κοινωνικά δίκτυα τα κάνεις όταν δεν έχεις κάποιο άλλο στόχο, αλλά και ότι το να λες σε κάποιο χρήστη «ευχαριστώ για την συνεισφορά σου» δεν είναι κακό. Η Kay Walsh από τη μεριά της απάντησε ότι το κοινωνικό δίκτυο είναι δεδομένο, το πως λειτουργεί είναι κάτι διαφορετικό.
- στο ερώτημα για το αν το Ίδρυμα θα δημιουργήσει νέα βικιεγχειρήματα, ο Jimmy Wales απάντησε ότι δεν έχει νόημα η συνεχής δημιουργία εγχειρημάτων και ότι το Ίδρυμα δεν έχει φροντίσει αρκετά για κάποια από τα υπάρχοντα εγχειρήματα όπως το Βικιλεξικό και τα Βικινέα (ειδικά για τα τελευταία είπε ότι δεν πηγαίνουν καθόλου καλά).
Άλλες ερωτήσεις αφορούσαν τα chapters, την δραστηριοποίηση στην Αφρική (βλ. παραπάνω) και την διασφάλιση της χρηματοδότησης.
Παρουσίασεις:
Δεν θα καταγράψω όλες τις παρουσιάσεις που παρακολούθησα αλλά μόνο επιλεκτικά ή για ότι θυμάμαι ή κράτησα σημειώσεις.
Μια από αυτές ήταν του Marc Miquel που παρουσίασε την μελέτη του πάνω στην αυτοαναφορικότητα των εθνών στις σχετικές γλωσσικές βικιπαίδειες. Τα αποτελέσματά του ήταν από 20 βικιπαίδειες ότι με διακυμάνσεις μεταξύ 25-45% των άρθρων αφορούν άρθρα για τοπικά θέματα και την εθνική ιστορία. Το συγκεκριμένο ήταν πολύ ενδιαφέρον, καθώς η πρόσφατη πρόχειρη έρευνα που έκανε ο Egmontaz έδειξε πολύ χειρότερη κατάσταση για την ελληνική βικιπαίδεια.
Σε session για την χρήση wiki στην εκπαίδευση, καθηγητές παρουσίασαν (σε ξεχωριστές παρουσιάσεις) τα project τους που εφάρμοσαν σε διάφορες σχολές. Ένα παράδειγμα ήταν η δημιουργία ενός wiki (proteopedia.org) από καθηγητές χημείας για την εκμετάλλευσή του στα μαθήματα. Ένα άλλο, που παρουσίασε ο Ory Amitay ήταν για την χρήση wiki σε μάθημα μεθοδολογίας της ιστορίας όπου παρατήρησε θεαματικά αποτελέσματα στους φοιτητές. Η παρουσίαση του Frank Schulenberg («Taking WP in higher education«) αφορούσε το πως κατάφεραν να εισάγουν την ΒΠ στα πανεπιστήμια των ΗΠΑ και αλλού ως αποδέκτη των εργασιών των φοιτητών. Βοηθητικό υλικό, εκπαίδευση καθηγητών, φοιτητών, βοηθοί κλπ, με ανάλυση της μεθοδολογίας για την ομαλή εισαγωγή της χωρίς προβλήματα.
Η δεύτερη ημέρα ξεκίνησε με μια εκπληκτική παρουσίαση από τον dr Joseph Reagle για το «ευτυχές ατύχημα» της επιτυχίας της εγκυκλοπαίδειας η οποία βέβαια και σύμφωνα με όσα παρουσίασε είχε κατά κάποιο τρόπο προφητευτεί.
Από τις ενδιαφέρουσες ομιλίες ήταν για τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι βικιπαίδειες σε γλώσσες που κινδυνεύουν και φυσικά η παρουσίαση από την Ηλέκτρα της μελέτης της για την καμπάνια της ελληνικής βικιπαίδειας.
Ένα πολύ ενδιαφέρον project ήταν μια μέθοδος/εργαλείο για την «αόρατη» συνεργασία μεταξύ διαφορετικών wikipedia για την ενημέρωση βιογραφιών με ένα πολύ σημαντικό πρόβλημα. Ειδικά σε μικρές βικιπαίδειες αλλά ακόμη και στην αγγλική πολλές βιογραφίες ανθρώπων που έχουν ήδη πεθάνει δεν καταγράφουν αυτό το γεγονός καθώς δεν έγινε ευρύτερα γνωστό. Το εργαλείο εκμεταλλεύεται την κατηγοριοποίηση με έτη γέννησης/θανάτου και βρίσκει ασυνήθιστα μεγάλους σε ηλικία ανθρώπους (π.χ. 130 ετών – μάλλον έχει πεθάνει) ή αυτούς που σε κάποια βικιπαίδεια έχουν καταγραφεί ως νεκροί αλλά όχι σε άλλες. Με πολύ ενδιαφέρον για την εφαρμογή του στην ελληνική βικιπαίδεια προσχώρησα σε αυτό το project.
Παρουσιάσεις σχετικές με την διατήρηση και την εύκολη προσαρμογή νέων χρηστών ήταν ενδιαφέρουσες. Υπάλληλοι του Wikimedia παρουσίασαν νέες λειτουργίες στο wiki που είτε έχουν ήδη εφαρμοστεί ή δοκιμάζονται (Article Feedback Tool, WikiLove) είτε είναι ακόμη πειραματικές (MoodBar, Global Profile).
Πολύ ενδιαφέρουσα ήταν η παρουσίαση από τους Ρώσους για το εκκολαπτήριο νέων άρθρων και νέων χρηστών της ρώσικης βικιπαίδειας, όπου έχει δημιουργηθεί και συντηρείται ένα ολόκληρο «παράρτημα/οδηγός» εντός της βικιπαίδειας όπου οι νέοι χρήστες μπορούν να πειραματιστούν με τα νέα άρθρα τους και να έχουν όση βοήθεια χρειάζονται χωρίς φόβο να τους δαγκώσει κάποιος παλιός χρήστης ή να διαγραφεί άμεσα το άρθρο τους μόνο και μόνο επειδή δεν ξέρουν πως να το στήσουν.
Μια πολύ καλή παρουσίαση ήταν με τίτλο Where Wikipedia has gone wrong, what we can do to bring it back on track, όπου διαπίστωσα πραγματικά προβλήματα που έχουμε και στην ελληνική ΒΠ (για παράδειγμα την έννοια της εγκυκλοπαιδικότητας αλλά και της ουδετερότητας που αναλύθηκε πολύ καλά από τον παρουσιαστή και πάσχει με τον ίδιο τρόπο στην ελληνική ΒΠ). (slides). Και άλλες παρουσιάσεις είχαν παρόμοιο περιεχόμενο σχολιάζοντας το αρνητικό φαινόμενο της γραφειοκρατικότητας και του υπερβολικού αριθμού διαδικασιών και κανόνων που βαραίνουν την ουσιαστική λειτουργία και εργασία στην ΒΠ.
Την τρίτη ημέρα παρακολούθησα το session με παρουσιάσεις σχετικά με τις συνεργασίες με πινακοθήκες, μουσεία, αρχεία και βιβλιοθήκες (σε συντομία: GLAM) όπου πήρα πολλές πληροφορίες και υπέροχες ιδέες που θα μπορούσαμε να εφαρμόσουμε στην Ελλάδα (και όχι μόνο για την ΒΠ αλλά και για άλλα βικιεγχειρήματα όπως τα Commons και η Βικιθήκη).
Ακολούθως σχετικά με την κοινότητα, η παρουσίαση Wikis Love Leaders! ήταν πολύ ενδιαφέρουσα όπως και η παρουσίαση Identity, Reputation, and Gratitude από τον Brandon Harris με αντικείμενο την ανάγκη για τρόπους και λειτουργίες που να μας θυμίζουν ότι πίσω από τα usernames υπάρχουν άνθρωποι και να χρησιμοποιούμε αντίστοιχη συμπεριφορά.
Στο τελευταίο session έγινε μια ενδιαφέρουσα παρουσίαση αλλά και συζήτηση με παρόν το ΔΣ του Wikimedia για την υποψηφιότητα και το τι μπορούμε να κάνουμε για την ανακήρυξη της WP ως Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς από την UNESCO. Ομολογώ ότι άκουσα επιχειρήματα (υπέρ και κατά) και εναλλακτικές απόψεις που δεν περίμενα.
Το κλείσιμο του συνεδρίου έγινε από τον Jimmy Wales με μια καταπληκτική ομιλία (το είπα το πόσο καλά οι αμερικανοί ξέρουν να ξεσηκώνουν το κοινό;). Επισήμανε το πόσο πολύπλοκο είναι το σύστημα και το wiki για νέους χρήστες, το πόσες λειτουργίες θα έπρεπε να τροποποιηθούν για να μην μπερδεύουν και να μην αχρηστεύουν τις προσπάθειες όσων δεν ξέρουν «τα πάντα». Είπε ότι θα πρέπει να διορθωθούν αρκετά πράγματα και στις διαδικασίες, στην νοοτροπία και το πως αντιμετωπίζονται οι νέοι χρήστες έτσι ώστε να μπορούμε να προχωρήσουμε ακόμη παραπέρα.
με τον Nartay Ashim από το Καζακστάν
Δεν μπορώ να περιγράψω εύκολα τον ενθουσιασμό μου στο Wikimania. Το να μιλάω με τόσο κόσμο από ολόκληρο τον πλανήτη για πράγματα που μας ενθουσιάζουν και έχουμε αφιερώσει την μισή ζωή μας γι’αυτό, το να συστηνόμαστε στον διπλανό μας όπου και όποτε απλά τύχει να σταθούμε κάπου, το να περπατάω στον διάδρομο και κοιτώντας τα καρτελάκια να αναγνωρίζω ονόματα και usernames ανθρώπων με τους οποίους είτε έχω μιλήσει είτε απλά γνωρίζω που κινούνται και τι κάνουν και ποια είναι η συνεισφορά τους, το να έρχονται άλλοι να μου
με τον Jimmy Wales
μιλήσουν απλά επειδή είδαν το όνομά μου στο δικό μου καρτελάκι, το να με αγκαλιάζουν άνθρωποι που δεν τους είχα δει ποτέ ξανά αλλά ήξεραν το «geraki», το να δίνουν τόσες καλές ιδέες, το να δίνουν ενθάρρυνση για να αντιμετωπίσουμε όσα προβλήματα έχουμε, ήταν κάτι που με κρατάει ακόμη τόσο μα τόσο ενθουσιασμένο. Ανατρίχιασα από την συγκίνηση δυο φορές: στην έναρξη του συνεδρίου και στην λήξη του. Και ήμουν τόσο μα τόσο περήφανος που στην λήξη, όταν καλούσε ο Jimmy Wales τους συνέδρους να σηκωθούν αντίστροφα σύμφωνα με την χρονιά από την οποία ξεκίνησαν στην Βικιπαίδεια, ήμουν από τους πολύ λίγους που σηκώθηκαν όταν φώναξε ‘2003′!!!
Φωτογραφίες:
19 Αυγούστου 2011
Free Software Foundation